Kalitatif ya da kantitatif tüm araştırma yöntemlerinin problematiklerini ortaya koymak ve amaçlanan veriye ulaşmak için en çok önem verilmesi gereken konu soru formudur. Araştırmacının problematiği çerçevesinde kurduğu araştırma modeli, ulaşmak istediği bilginin içeriğini ve karşılaştırılabilirliğini ortaya koyduğu gibi hem maliyet etkinliği hem de görüşülecek kişiden alınacak verinin kalitesi açısından önem taşır.
Ne var ki yanlış kurgulanmış ya da yönlendirmeler taşıyan bir soru formunun gerek bilimsellik gerekse de objektiflik açısından tartışmalı sonuçlara varması da mümkündür. Öyle ki bazen eksik ya da fazla bir kelime veya vurgu, sorunun ve dolayısıyla sonucun yönlendirme taşımasına sebep olabilir. FREKANS, bilimsellik ve objektiflik ilkesinden ödün vermeksizin araştırma problematiğine uygun soru formları hazırlar.
Doğru kurgulanmış bir soru formunun elde etmek istediği veriye minimum kayıpla ulaşması için gereken unsurlardan biri de kullanılan dil ve anlaşılabilirliliktir. Özellikle halk geneli ile yapılan görüşmelerde sorunun anlaşılabilir olması görüşülen kişinin fikrini olduğu gibi beyan etmesine olanak tanımalıdır; aksi takdirde görüşülen kişi ya fikrini tanımlayan uygun seçeneği bulamayacak ya da anlaşılabilir olan ama fikrini ifade etmeyen seçeneği seçecektir. Bu durum geri dönülemez sonuçlar yaratabilir ama önlenemez değildir. FREKANS, iktisadi ya da akademik terminolojinin uygun dile dönüştürülmesi konusunda pilot uygulamalar yaparak ve geçmiş deneyimlerinden yararlanarak veri kaybını azaltmayı hedefler. |
| Günlük yaşantımızda sık sık rastgele örneklerden birtakım varsayımlar yapar ve buna göre kararlar alırız. Alışveriş eden bir insan manavın bütün elmalarını, tezgahta gördüğü birkaç tane elma üzerinden değerlendirir. Birkaç kere gittikten sonra gözlemimize dayanarak bir restoranı arkadaşlarımıza tavsiye ederiz. Bütünü temsil için birkaç nesne seçilir.
Çoğu Pazar Araştırmaları yetişkinler, ev hanımları, sürücüler, 5 yaş altı çocuklu aileler gibi nüfusun alt gruplarına ait örneklemleri gerektirir. Teorik olarak gerçek bir örneğe ulaşmak için özel olarak tanımlamış bir alanda yaşayan herkesle görüşülmelidir. Bununla beraber bu çok pahalı bir yöntemdir ve bütünü temsil eden gerçek bir örneklemle (ya da alt grupla) yapılan görüşmeyle elde edilen bilginin istatistiksel olarak belirlenmiş limitler dahilinde bütünü temsil etme özelliğine sahip olduğu bulunmuştur.
Bu nedenle pazar ve kamuoyu araştırmalarında verinin kimlerden toplandığı büyük önem taşır. Teorik olarak verinin toplanacağı her deneğin seçilme olasığı eşit olmalıdır. Bu varsayımsal eşitliği sağlamak üzere kotalı yada rastsal örnekleme yöntemi kullanılarak görüşülecek kişilerin ilgili tüm özelliklerini tanımlamak ve bütün içindeki dağılımlarına göre belirlenen sayılarda görüşme yapmak gereklidir. Veri kaynaklarının, yani görülecek kişilerin yaş, cinsiyet, eğitim, belli bir ürünün kullanımı gibi özellikleri tanımladıktan sonra FREKANS, temel istatistiksel göstergelerden yararlanarak örneklem seçer. Bu amaçla demografik istatistikleri ve pazar analizlerini kaynak olarak kullanır. Rastsal örnekleme yöntemiyle yapılacak olan çalışmalarda ise belirli coğrafi alanlardan belirli sayıda denekle görüşülür. Özellikle seçim kütükleri, belediye kayıtları, posta kodları gibi sınıflandırma sistemlerinden yararlanılarak rastsal hane seçimi prosedürleri oluşturulur.
|
