ESOMAR'ın sosyo-ekonomik sınıflandırma sisteminin dayandığı üç değişken vardır:
- Hanede en çok gelir getiren kişinin mesleği,
Hanede en çok gelir getiren kişinin eğitimini tamamladığı yaş, (hanehalkı reisinin aldığı mesleki eğitimler de bu süreye eklenir)
- Aktif olmayan, halihazırda çalışmayan hanehalkı reisinin eşya sahipliği.
Aktif işgücü içinde yer alan hanehalkı reislerinin sosyo-ekononik statüsünün belirlenmesinde mesleğin ve eğitimin tamamlandığı yaşın kullanıldığı iki boyutlu bir matrix kullanılır:
| |
HANEHALKI REİSİNİN MESLEĞİ |
E 1+2 |
E 3+5 |
E 4,6+7 |
E 12 |
E 8+9 |
E 11+14 |
E 15 |
HANEHALKI
REİSİNİN
EĞİTİMİNİ
TAMAMLADIĞI
YAŞ |
21+ |
A |
A |
B |
B |
C1 |
C1 |
D |
17-20 |
A |
B |
C1 |
C1 |
C2 |
C2 |
D |
15-16 |
B |
C1 |
C2 |
D |
D |
D |
E1 |
14 |
C1 |
D |
D |
E1 |
E1 |
E1 |
E3 |
13 |
D |
D |
D |
E3 |
E2 |
E2 |
E3 |
Yukarıdaki tabloda yer alan ve ESOMAR'ın önerdiği meslek tanımları şu şekildedir:
- E1: 6 ve üstü çalışanlı genel müdür, yönetici veya üst düzey yönetici
- E2: Kendi hesabına çalışan profesyonel meslek sahipleri
- E3:Ücretli çalışan profesyonel meslek sahipleri
- E4: 5 ve altı çalışanlı genel müdür, yönetici veya üst düzey yönetici
- E5: 6 ve üstü çalışanlı orta düzey yönetici ve diğer yöneticiler
- E6: 5 ve altı çalışanlı orta düzey yönetici ve diğer yöneticiler
- E7: 6 ve üstü çalışanlı kendi hesabına çalışan iş sahipleri, şirket ya da dükkan sahipleri, esnaflar
- E8: Masabaşı ücretli çalışanlar
- E9: 5 ve altı çalışanlı kendi hesabına çalışan iş sahipleri, şirket ya da dükkan sahipleri, esnaflar
- E10: Öğrenciler
- E11: Kol ve beden gücüyle ve masabaşı çalışmayan ücretliler
- E12: Çiftçi ve balıkçılar
- E13: Evişlerinden sorumlu olanlar, evkadınları
- E14: Kol ve beden gücüyle çalışan vasıflı işçiler
- E15: Kol ve beden gücüyle çalışan diğer (vasıfsız) işçiler
- E16: Emekliler, hastalık nedeniyle çalışamayanlar, işsizler ve geçici olarak çalışmayanlar
Aktif işgücü içinde yer almayan, yani halihazırda çalışmayan hanehalkı reislerinin sosyo-ekonomik statüsünün belirlenmesinde eşya sahipliğinin ve eğitimin tamamlandığı yaşın kullanıldığı iki boyutlu bir diğer matrix kullanılır:
|
|
HANEHALKININ EŞYA SAHİPLİĞİ |
|
|
5+ |
4 |
3 |
2 |
1 |
0/Cevap Yok |
HANEHALKI
REİSİNİN
EĞİTİMİNİ
TAMAMLADIĞI
YAŞ |
21+ |
A |
A |
B |
C1 |
C1 |
D |
17-20 |
A |
B |
B |
C2 |
C2 |
D |
15-16 |
B |
C1 |
C1 |
E1 |
E1 |
E2 |
14 |
C1 |
C2 |
C2 |
E1 |
E2 |
E3 |
13 |
D |
D |
D |
E2 |
E3 |
E3 |
Eşya sahipliğinde kullanılan onlu eşya seti ise şunlardan oluşmaktadır:
- Renkli TV
- Video (Kaydedici)
- Video kamera
- 2 ve üzeri otomobil
- Fotoğraf makinası
- Bilgisayar
- Elektrikli fırın
- Çamaşır kurutma makinası
- Saatli radyo
- 2.ev ya da yazlık ev
Yukarıda tanımlı eşya seti piyasanın ve teknolojinin gelişimi doğrultusunda yeniden gözden geçirilip yenilenebilir. Örneğin renkli televizyon her kesime yaygınlaşması dolayısı ile ayrıştırıcı olma özelliğini yitirirse listeden çıkarılıp yerine yeni bir eşya konabilir.
|